26 Ekim 2018 Cuma

Semaver Kumpanya'nın Akşam Yemeği


Yazar
Hollandalı yazar, oyuncu Herman Koch tarafından yazılmış roman üç kez filme çekilmiş. Oyuncu Kees Prins romanı tiyatro oyunu olarak yazmış. Can Çelebi oyunu Hollandacadan Türkçeye çevirmiş. Roman aynı isimle Türkçeye çevrilmiş.


Konu
Üç genç, ikisi kardeş(Rick ve Beau, kardeşler öz değil, Beau Burkino Faso'dan evlatlık alınmıştır) üçüncü(Michel Rick'in kuzeni) bir gece bankamatikten para çekmek isterler. İçeride bir kadın yatmaktadır.  Beau (evlâtlık olan) onlardan ayrılır. Michel ve Rick, uyuyan kadına tekme atarak uyandırırlar. Atışırlar. Kadının burnu kanar. Gençler dışarı çıkıp sokakta ne buldularsa bankamatik kulübesine atarak eğlenirler. Sonunda kulübeyi yakarlar. Kadın ölür. İki genç iki kardeşin çocuklarıdır. Michel'in babası(Paul) onlarla konuşur. Olayın gizli kalmasını ister. Karısına(Clair) bile söylemeyecektir olanları.  Bankamatikteki kamera kayıtlarında olay ortaya çıkar ama görüntülerden faillerin kim olduğu anlaşılmaz, kayıtlardan onları kimse tanımamıştır. Ancak olayları bilen birisi gençleri tehdit etmektedir.
Oyun, Paul ile Clair'in  Paul'un kardeşi Serge ile karısı Babette ile biraraya geldikleri akşam yemeğinde geçer. Gece giderek ısınır ve biz Paul ile Serge arasında geçmişten gelen çözülmemiş meseleler olduğunu anlamaya başlarız. Onların deştikleri geçmişe, eşler (Clair ve Babette) de karıştıkça durum daha da içinden çıkılmaz hâle gelir. Anılar anıları tetikler. Eşlerin kendileri ve birbirleri aralarında gerginlik artar. Geceyi süsleyen şarap ve yemek konusundaki uzmanlıkların gösterildiği sohbet aslında gerçek meselelerin, çekemezliklerin örtülmesi için oynanan bir oyunun parçasıdır. Isınan gece Michel'in babasını telefonla araması üzerine koşumlarından kurtulan atların kontrolsüzce sokaklarda koşuşturmasına benzer bir hâl alır.  Oyunun kişileri kendi yaşadıklarından bahsettikçe parçalar birleşir, olay tamamlanır, aydınlığa kavuşur. Şimdi nasıl davranmaları gerekiyor üzerinde tartışırlar. Serge olayın politik hayatına etkilerini düşünür, Paul ülkedeki adalete takılır, Babette yurt dışından evlatlık alınan çocukların genlerinin gereğini yaptıklarını ve bu yüzden güvenilmez olduklarını söyler.  Clair olaylara oğlunun geleceği açısından bir anne hassasiyeti ile bakar.
Tema
Oyun Türk seyircisi için aile ilişkilerindeki iletişimsizlik, derinlerdeki birikimlerin yol açtığı sağlıksız ilişkiler, gençlerin şiddete eğilimi, suçun cezasız kalması, ailenin korumacılığı ve suçun önce ailede başladığı gibi başlıklar içeriyor. Aile içinde bozuk ilişkiler toplumsal düzeni de sarsmaktadır. Ancak toplumsal düzen de aile içindeki bozuklukların nedenidir. Hollanda toplumu için anlamı olan sömürgelerden evlat edinilen çocukların topluma uyumu ve onlara toplumun bakışı ise bizim için anlamlı değil. 
Metafor
Edebiyatta yemek sofrası metaforu çok kullanılmıştır. Buffini'nin Şölen isimli oyunundan da hatırlıyoruz, şahane tatların yer aldığı sofrada olmayan şey ağız tadıdır. Yemek, şarap kültürü sadece görüntüyü kurtarır. Temeldeki sorular, sorunlar derinlerde kıvıl kıvıl yüzeye çıkacağı ânı beklemektedir.
Reji
Volkan Sarıöz'ün rejisi sade ve yalın. Bir yemek masası etrafında dönen oyun söz ağırlıklı. Sarıöz, sözün ağırlığını garson rolünü biraz abartılı oynatarak dengelemiş. Garson, oyunun durağanlığını ortadan kaldırıyor. Oyuncunun(Mustafa Kırantepe) rolü çekiştirmeden, sulandırmadan doğallıkla sunmadaki becerisi ve samimiyeti çok başarılı. Dekor tasarımı(Başak Özdoğan), kostüm tasarımı( Ayşenur Arslanoğlu), ışık tasarımı(Mustafa Karakoyun) ve müzik(Okan Kaya) aynı dili konuşan bir bütünlük içinde ve oyunun ruhuna da uygun.
Oyuncular
Sarp Aydınoğlu, Serkan Keskin, Sezin Bozacı, Şebnem Hassanisoughi başarılı. Mustafa Kırantepe öne çıkıyor. Oyunculuk düzeyi alkışı hak ediyor. Bu oyunla 'Yardımcı Erkek Oyuncu' dalında Mustafa Kırantepe'nin ödülü, Serkan Keskin'in ödül adaylığı var.
Sonuç
Akşam yemeği, sezonun iyi oyunlarından biri. Seyredin.

Melih Anık

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme